ماليات بر ارزش افزوده چيست ؟

با مردم چنان رفتار کنید که اگر بمیرید برمرگ شما اشک ریزند واگر زنده بمانید به شماعشق ورزند. حضرت علي (ع)

مركز پژوهشهاي مجلس شوراي اسلامي با انتشار گزارشي، مزايا، معايب و آثار اقتصادي ماليات بر ارزش افزوده را مورد بررسي قرار داد.
براساس اعلام دفتر اطلاع‌رساني مركز پژوهشها، دفتر مطالعات اقتصادي اين مركز در گزارشي با عنوان«ماليات بر ارزش افزوده؛ مزايا ، معايب و آثار اقتصادي آن» تصريح كرد كه كاهش بار مالياتي از جمله موضوعاتي است كه موجبات افزايش پس انداز و سرمايه گذاري بلندمدت را فراهم مي‌كند و در همين راستا ماليات بر ارزش افزوده به عنوان بهترين روش مي‌تواند مورد استفاده قرار گيرد. اين گونه ماليات با وجود اين كه برگشتي سرمايه را مشمول ماليات قرار مي‌دهد، اما در مقايسه با نرخ تصاعدي ماليات بر درآمد، بارمالياتي كمتري ايجاد مي‌كند، ضمن اين كه در سيستم ماليات برارزش افزوده به دليل برقراري اعتبار مالياتي، نيازي به پرداخت هزينه استهلاك وسايرموارد اختلال‌زا و پيچيده نخواهد بود.
مركز پژوهشها همچنين ضمن بررسي تاريخچه ، تعاريف ، مزيتها، معايب و آثار اقتصادي ناشي از برقراري ماليات بر ارزش افزوده تصريح كرد كه در نظام ماليات بر ارزش افزوده ، «اصل مقصد» مورد توجه قرار مي‌گيرد و بر اساس آن ، كليه كالاهايي كه به منظور مصرف وارد كشور مي‌شوند، مشمول ماليات قرار گرفته و بالعكس كالاهاي صادراتي مشمول نرخ صفر مي‌شوند.
دفتر مطالعات اقتصادي در گزارش خود افزود: به اعتقاد برخي صاحبنظران، اعمال ماليات بر ارزش افزوده مانند وضع هر ماليات ديگري، به عنوان يك سياست انقباضي عمل مي‌كند چرا كه حجم نقدينگي و به تبع آن نرخ تورم را كاهش مي‌دهد و در همين حال برخي ديگر بر اين باورند كه اگر ماليات بر ارزش افزوده، جايگزين ماليات بر فروش شود ، فروشندگان به تصور افزايش هزينه، ماليات را به مصرف كنندگان منتقل مي‌كنند و از سوي ديگر توليد كنندگان كالاهاي غير مشمول ماليات نيز به تصور اعمال اين ماليات بر كالاها و خدمات آنها، قيمت كالاها را افزايش داده و در نتيجه بر تورم دامن مي‌زنند.
اين گزارش در ادامه با اشاره به تجربه ناشي از وضع ماليات بر ارزش افزوده در تعدادي از كشورهاي جهان مي‌افزايد: تجارب برخي از كشورها بيانگر اين واقعيت است كه افزايش سطح قيمت‌ها فقط در ماههاي اول اجراي اين طرح مشاهده شده ودر بلندمدت تاثير چنداني بر تورم نداشته است.
مركز پژوهشها همچنين از اصلاح و تعديل همه مالياتهاي اصلي ، پيش بيني يك دستگاه اجرايي موثر و قوي، ثبات سياسي و ايجاد بانك اطلاعات كارآمد از موديان را به عنوان بستر‌ها و پيش‌شرطهاي اجراي موفقيت آميز طرح ماليات بر ارزش افزوده نام برده و آورده است: به دليل جديد بودن اين سيستم مالياتي در كشور و گسترده بودن پايه مالياتي آن،‌ممكن است طي سالهاي اوليه اجراي اين طرح نگرانيهايي در افكار عمومي و فعالان اقتصادي ايجاد شود كه با برنامه‌ريزي‌هاي درست، اجرايي كردن طرح ماليات بر ارزش افزوده به صورت اصولي و كامل امكانپذير خواهد شد.

در سال هاي 1378 و 1379 مطالعاتي در وزارت امور اقتصادي و دارايي براساس آمارهاي سال هاي 1375 و 1377 انجام پذيرفته است كه براساس آن مطالعات پيش بيني شده است اثر تورمي ناشي از اجراي ماليات بر ارزش افزوده در سال اول در حدود 5/4 الي 5 درصد خواهد بود.(1)
همچنين براساس نظري ديگر، اگر ماليات بر ارزش افزوده بدون كاهش نرخ هاي ديگر ماليات، به اجرا درآيد، آثار تورمي خواهد داشت.

همان طور كه گفتيم يكي از خصوصيات عمده ماليات بر ارزش افزوده براساس اكثر مطالعات نظري و تجربي در اين خصوص اين است كه در مراحل اوليه اجراي آن باعث افزايش سطح عمومي قيمت ها (تورم) مي شود زيرا در بسياري از موارد،بانك مركزي به منظور جبران اثرات انقباضي ناشي از وضع ماليات، اقدام به اتخاذ سياست پولي انبساطي مي نمايد كه منجر به افزايش سطح عمومي قيمت ها مي شود .

با اين كه براساس تحقيق آلن تيت از بين 35 كشوري كه ماليات بر ارزش افزوده را به اجرا درآورده اند تنها شش كشور مواجه با افزايش تورم شده اند ولي اكثر اين كشورها، كشورهاي پيشرفته با سطح اوليه بسيار پايين تورم بوده اند كه امكان اجراي موفقيت آميز اين ماليات را ميسر ساخته است. در حالي كه اكثر آن شش كشوري كه مواجه با افزايش تورم بعد از اجراي ماليات بر ارزش افزوده شده اند، كشورهاي در حال توسعه مثل اندونزي كه در سال 1985 ماليات بر ارزش افزوده را به اجرا درآورد و تورم قبل از اجرا براي اين كشور 4/4 درصد و بعد از اجراي اين ماليات در سال هاي 1986 و 1987 به ترتيب به 1/9 و 3/9 درصد بالغ شد.

براي اجراي ماليات بر ارزش افزوده با تمام محاسني كه اين ماليات از نقطه نظر وسيع بودن پايه ماليات دارد، بهتر است براي كشوري كه مي خواهد اين ماليات را براي اولين بار به اجرا درآورد، در شرايطي اقدام به اين كار كند كه سطح تورم در كشور پايين و كنترل شده باشد زيرا انجام هرگونه اصلاحات اقتصادي جدي، در شرايط تورمي پايين، امكان موفقيت بيشتري خواهد داشت. همچنين همراه با اجراي ماليات بر ارزش افزوده بايد ديگر نرخ هاي مالياتي اصلاح شوند و مديريت حجم پول معمول شود.

 

بازديد كننده محترم : منتظر نظر شما در مورد ارزش افزوده هستم